Kina i Srbija će krajem jula provesti svoju prvu zajedničku vojnu vježbu u kineskoj provinciji Hebei, saopćilo je Ministarstvo odbrane Narodne Republike Kine. Ova vježba predstavlja daljnje jačanje strateške saradnje Pekinga i Beograda, s mogućim uticajem na širi geopolitički kontekst Balkana i Evrope.
Sve dublja saradnja
Pukovnik Điang Bin, glasnogovornik kineskog Ministarstva odbrane, najavio je da će se vojna vježba pod nazivom “Branitelji mira 2025.” održati u drugoj polovini jula, uz učešće specijalnih jedinica obje zemlje.
– Ovo će biti prva zajednička formacija kineske i srbijanske vojske. Pomoći će u jačanju borbene spremnosti i produbljivanju saradnje dviju vojski – izjavio je Điang, prenosi CGTN.
Ova vježba je jedna od rijetkih kineskih vojnih saradnji s evropskom zemljom. Posljednji put Kina je sličnu aktivnost provela s Bjelorusijom prošle godine, blizu granice s Poljskom i Ukrajinom. U tom kontekstu dodatno se ističu sve bliži odnosi Pekinga i Beograda, naročito imajući u vidu specifičnu geopolitičku poziciju Srbije.
Predsjednik Kine Si Đinping posjetio je Srbiju u maju 2024. godine, na godišnjicu NATO-ovog bombardovanja kineske ambasade u Beogradu 1999. godine, te tom prilikom nazvao odnose s Beogradom “nepokolebljivim prijateljstvom”. Tokom posjete potpisani su novi sporazumi o produbljivanju strateškog partnerstva i izgradnji zajednice “sa zajedničkom budućnošću”.
Kineska ulaganja i oružje
Kina je posljednjih godina investirala milijarde dolara u Srbiju, finansirajući projekte poput autoputeva, željeznica, fabrika i rudnika. Zahvaljujući Inicijativi “Pojas i put”, Srbija je postala jedna od ključnih tačaka kineskog uticaja u Evropi.
Srbijansko Ministarstvo odbrane prošle godine objavilo je da su njihovi piloti završili obuku za kineski sistem protuzračne odbrane FK-3 – verziju sistema HQ-22, koji se poredi s američkim Patriotom i ruskim S-300. Kina je još 2022. isporučila ove sisteme u Srbiju putem 12 vojnih aviona Y-20, što je bila najveća zračna isporuka kineske vojne opreme u Evropu.
Kina je već isporučila borbene dronove CH-92A, laserski navođene rakete FT-8C, te CH-95, a u februaru 2024. Beograd je najavio i nove narudžbe kineskih bespilotnih letjelica.
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, suočen s višemjesečnim protestima protiv vlasti, naglašava potrebu za jačanjem vojske. U tom kontekstu, posebno se osvrnuo na trilateralni sporazum o odbrani koji su u martu potpisale Albanija, Hrvatska i Kosovo, ocijenivši ga kao “provokaciju” i početak “trke u naoružanju”.
– Vojska Srbije pokazaće šta ima na velikoj paradi – poručio je Vučić, misleći na planirani prikaz naoružanja i opreme u septembru u Beogradu.
Uprkos bliskim odnosima s Kinom i Rusijom, Srbija zadržava saradnju i sa Zapadom, uključujući NATO. U junu je zajedno s američkim i drugim NATO trupama učestvovala u vojnim vježbama, potvrđujući politiku balansiranja između Istoka i Zapada.
