Milorad Dodik, predsednik Republike Srpske, potpisao je sinoć ukaze o proglašenju zakona koje je usvojila Narodna skupština Republike Srpske na sednici održanoj 27. februara, a nakon što je 5. marta, Veće naroda RS konstatovalo da se ti zakoni ne odnose na povredu vitalnog nacionalnog interesa nijednog od konstitutivnih naroda u Republici Srpskoj.
Reč je o Zakonu o Visokom sudskom i tužilačkom savjetu Republike Srpske, Zakon o neprimenjivanju Zakona i zabrani delovanja vanustavnih institucija BiH, Zakonu o posebnom registru i javnosti rada neprofitnih organizacija i Zakon o dopuni Krivičnog zakonika Republike Srpske.
Zakon o Visokom sudskom i tužilačkom savetu Republike Srpske
Ovim zakonom osniva se Visoki sudski i tužilački savet Republike Srpske, uređuje se njegov rad, organizacija, nadležnosti, ovlašćenja, uslovi, mandat i slično.
Savet će se finansirati iz budžeta Republike Srpske. U njemu će sedeti 13 članova.
Četiri će biti iz reda sudija: po jedan iz Vrhovnog suda RS, okružnog suda iz Republike Srpske, Višeg privrednog suda ili okružnog suda iz RS i jedan sudija iz osnovnog suda iz Srpske.
Četiri člana će biti iz reda tužilaca: dva republička javna tužioca i dva tužioca iz okružnih javnih tužilaštava iz Republike Srpske.
U VSTS RS će biti tri pravnika koja će birati Narodna skupština RS, te jedan predstavnik Advokatske komore RS. Trinaesti član biće ministar pravde Srpske.
U Savetu moraju biti zastupljeni konstitutivni narodi i ostali proporcionalno.
Nadležnosti VSTS RS, su pored ostalog, da imenuje sudije, uključujući predsjednike sudova i sudije porotnike u sve sudove na teritoriji Republike Srpske, imenuje glavne tužioce i zamjenike.
Ovaj zakon stupa na snagu prvog dana od dana objave u “Službenom glasniku Republike Srpske”, a to bi trebalo biti sutra ujutru.
Zakon o neprimenjivanju zakona i zabrani delovanja vaustavnih institucija BiH
Ovim zakonom se propisuje neprimenjivanje i neizvršavanje zakona i zabrana delovanja vanustavnih institucija BiH na teritoriji Republike Srpske.
Prema ovom zakonu, na teritoriji Republike Srpske neće se primenjivati i izvršavati Zakon o Sudu BiH, Zakon o Tužilaštvu BiH, Zakon o Visokom sudskom i tužilačkom savjetu BiH, Zakon o Državnoj agenciji za istrage i zaštitu BiH (SIPA).
Takođe, zabranjuje se rad i postupanje pomenutih institucija na teritoriji Republike Srpske.
Posebno zanimljiv je član 7. ovog zakona, a koji kaže da “lica koja su dužna da postupaju po odredbama ovog zakona izuzimaju se od krivične odgovornosti propisane krivičnim zakonodavstvom BiH i krivičnim zakonodavstvom Republike Srpske za krivična dela u vezi sa izvršenjem ovog zakona, a nadležne institucije i organi Republike Srpske obezbediće im i pružiti svu neophodnu zaštitu u vezi sa primenom ovog zakona”.
Treba dodati da je uz ovaj zakon, u “Službenom glasniku RS”, objavljena i Odluka o merama i zadacima proisteklim iz neustavnih odluka i postupaka vanustavnih institucija BiH. U njoj se odbacuje i ne prihvata celokupan postupak pred Sudom BiH u predmetu protiv Milorada Dodika, predsjednika Republike Srpske i Miloša Lukića, v. d. direktora “Službenog glasnika RS”.
Ističe se i da presuda donesena protiv Dodika ne proizvodi bilo kakve pravne posledice, a iz razloga što je zasnovana na protivpravnom delovanju nemačkog državljanima Kristijana Šmita.
Takođe, Odlukom se odbacuju sve radnje, postupci, odluke kao i svi drugi akti Kristijana Šmita koji nije imenovan za visokog predstavnika u BiH.
Uz navedeno, Odlukom se zadužuje Vlada RS da obezbedi materijalno-tehničke uslove za preuzimanje u institucije Srpske zaposlene u institucijama kojima se zabranjuje rad na teritoriji Republike Srpske.
Zakonu o posebnom registru i javnosti rada neprofitnih organizacija
Ovim zakonom se uspostavlja Poseban registar neprofitnih organizacija osnovanih u Republici Srpskoj koje finansijski ili na drugi način pomažu strani subjekti, političko delovanje i političke aktivnosti neprofitnih organizacija koje ih određuje kao agente stranog uticaja, uređuju uslovi i način obezbeđenja javnosti rada, te propisuju druga pitanja u vezi sa radom tih organizacija.
Ovaj zakon, o tzv NVO, izazvao je brojne reakcije ne samo u Srpskoj već i BiH, gdje se navodi da je udar ne samo na rad civilnog sektora, već i gušenje slobode medija.
Zakon o dopuni Krivičnog zakonika Republike Srpske
Posle člana 278. postojećeg zakona, dodaje se novi član 278a, a on glasi “Nepoštovanje ili neizvršavanje odluka institucija ili organa Republike Srpske”.
U njemu piše da svako službeno ili odgovorno lice u institucijama Republike Srpske ili jedinici lokalne samouprave ili bilo kojem organu te jedinice, kao i službeno ili odgovorno lice iz institucija Republike Srpske koje obavlja dužnost u institucijama BiH, a koje ne primeni, ne sprovede, ne izvrši ili na drugi način ne poštuje odluku institucija ili organa Republike Srpske ili koje spreči, odnosno na drugi način omete primenu, sprovođenje ili izvršenje takve odluke, kazniće se kaznom zatvora od šest meseci do pet godina zatvora.
Za krivično delo iz gorenavedenog, izreći će se mera bezbednosti zabrana vršenja poziva, delatnosti ili dužnosti.
(Nezavisne novine)
