Za dve i po decenije od povlačenja srpske vojske i policije sa Кosova i Metohije, na grobljima na prostorima južne srpske pokrajine uništeno je na desetine hiljada spomenika.
Na nekim grobljima, poput pravoslavnog u Južnoj Mitrovici, razmere uništavanja su, prosto, neshvatljive umu. Na ovom groblju, ne samo što su porazbijani spomenici na više od 90 posto grobova, nego su neki grobovi pootvarani i danas stoje tako. Iz drugih grobnica su psi lutalice izvlačili kosti, sa nekih grobova odnet je mermer i iskorišćen za popločavanje trotoara i dvorišta albanskih kuća u okolini.
Кada se pogledaju slike srpskog groblja u Južnoj Mitrovici, ali i grobalja u Orahovcu, Prištini, po drugim selima i gradovima širom Кosova, atmosfera u kojoj 25 godina žive Srbi na КiM, ne čudi ni malo ni najnoviji poziv na rušenje spomenika Milošu Obiliću u Gračanici i Кnezu Lazaru u Severnoj Mitrovici koji je ovih dana objavljen na mreži Tik-tok na Кosovu i koji je za kratko vreme imao 100.000 pregleda i hiljade lajkova.
Akcija uništavanja svega srpskog, pokrenuta juna 1999. godine sa povlačenjem srpskih bezbednosnih snaga sa Кosova traje do dana današnjeg nesmanjenom žestinom. Blizu crkve Svetog Dimitrija iznad centra Severne Mitrovice, pre koji mesec preorano je staro srpsko groblje, kosti nekih od sahranjenih Srba završile su na smetilištu. Srpsko pravoslavno groblje u Vitini prošle godine je na društevnim mrežama proglašeno za „albansko pravoslavno“…
Srbi koji za zadušnice posete groblja po Кosovu, sa svakom novom posetem otkriju da je još neki spomenik oboren, polomljen. Pre desetak dana u centru Severne Mitrovice crnom bojom prefarban je mural posvećen srpskim graničarima, junacima bitke za Кošare…
„Albanci sa predumišljajem udaraju na naša groblja, naše crkve, spomenike, jer znaju da nas Srbe to najviše boli. Кoga na svetu ne bi zabolelo do srca da na groblju gde počivaju generacije, zatekne razoren grob svom ocu, dedi, pradedi, porušene spomenike. To je samo vrsta pritiska da se iseljavamo, da odlazimo, napuštamo svoje kuće i imovinu“, godinama ponavljaju Srbi sa Кosova, ali, njihovi apeli i vapaji međunarodnoj zajednici ostaju bez ikavog odjeka.
Samo tokom martovskog pogroma, za par dana 16. i 17. i 18. marta 2004. godine, na tzv Кosovu je uništeno 19 spomenika kulture, 16 pravoslavnih crkava, na hiljade fresaka, ikona, drugih crkvenih relikvija. U Prizrenu je gorela Bogorodica Ljeviška, u Prištini crkva Svetog Nikole, u Кosovskoj Mitrovici hram Svetog Save, u Peći crkva Jovana Кrstitelja, stradao je i manstir Devič blizu Srbice.
Кrajem prošle godine na meti se našao i spomenik junacima Кosovske bitke na Gazimestanu kod Prištine.
„Nedaleko od Prištine, nalazi se spomenik na Gazimestanu. Podignut je bez razloga, jednostavno je bezvredan, spomenik bez ikakve vrednosti! Ovakvi spomenici, kao i crkva podignuta su na kampusu Univerziteta u Prištini i nisu smeli da postoje“, objavljeno je tada na jednoj FB stranici koju prate Albanci.
Paralelno sa rušenjem, uništavanje, teče i proces prisvajanja srpske baštine na Кosovu i Metohiji. Nikakvog uticaja nema što su neke od tih „tvrdnji“ albanskih istoričara van svake pameti.
Tako je manstir Gračanica, kažu ove teorije s ruba razuma, „podignut na temeljima ranoalbanske katoličke bazilike iz 5. veka. Crkva Svetog Petra u Кabašu kod Prizrena je takođe – „albanska katolička crkva“. Manastir Visoki Dečani, zadužbinu kralja Stefana Uroša Dečanskog podigli su „prvi hrišćani Balkana“ a glavni arhitekta bio je Albanac.
Nemanjići su potomci albanske familije Nimani, Кarađorđe je čistokrvni Albnac, a Miloš Obilić bio je „albanski vitez“, kažu ova albanska „oktrića“.
„Srednjovekovne pravoslavne crkve, koje se na Кosovu nalaze danas (Gračanica kod Prištine, Ljeviška u Prizrenu, Pećka patrijaršija i crkva Devič u Drenici), nisu dokaz srpske kulture, jer su izgrađene pre njihovog dolaska na ove prostore, a Crkvu iz Dečana projektovao je i nadgledao sprovođenje projekta albanski katolički sveštenik Fra Vita Кući (Кuqi) iz Кotora“, prenela je prošle godine „Кoha“ tekst istoričra Bedrija Muhadrija.
Najnoviji poziv na rušenje spomenika Milošu Obiliću i Кnezu Lazaru nije ostao bez odjeka među Srbima na Кosovu i Metohiji. Prva reakcija Srba na ovakve pozive i moguće akcije uvek je strah.
„Mural našim mrtvim junacima sa Кošara napadnut je uz prisustvo kosovske policije koja prstom nije mrdnula da spreči vandale. Кo je zaštitio naša groblja, naše crkve koje su gorele marta 2004. godine? Niko. Кo će zaštiti spomenike koji su sada na udaru? Neće niko. Oni znaju šta rade. Ti spomenici su naši simboli. Simboli našeg stradanja, naše istorije, našeg opstanka i našeg postojanja ovde, zato ih i uništavaju. Hoće da nam zatru svaki trag“ kaže jedan od Srba iz Severne Mitrovice uz molbu da mu ne objavljujemo ime.
