Samo koji dan pošto je u Beogradu bio podvrgnut hirurškoj interveniciji na jednjaku, predsednik Republike Srpske Milorad Dodik promptno je od strane Suda BiH pozvan na petočasovno ročište, u sredu 25. decembra, u postupku koji se protiv njega vodi u Sarajevu zbog nepoštovanja odluka tzv. visokog predstavnika u BiH Kristijana Šmita.
Iako je Sudu BiH na vreme dostavljeno otpusno pismo, odnosno mišljenje koje je potpisalo više univerzitetskih profesora, specijalista za abdominalnu hirurgiju iz Beograda, i u kome se preporučuje mirovanje u trajanju od 60 dana, za određene aktivnosti i do tri meseca, Sud se u pozivu pozvao na mišljenje sudskog veštaka dr Harisa Vranića iz Sarajeva da je predsednik RS “sposoban za nastavak suđenja”.
Dodiku sada preostaje nekoliko mogućnosti. Prva je da se u sredu pojavi pred sudom u Sarajevu, provede u sudnici pet sati, da tako, ocenjuje njegov tim branilaca, rizikuje svoje zdravstveno stanje i tako sudu omogući da proces privede kraju, do samog izricanja presude koja se zatim, takođe može očekivati vrlo brzo. Druga je, na nju su ovih dana ukazali i neki pravni stručnjaci ali i novinari, da on i njegov advokat suđenje prate putem video linka, iz Banjaluke, i da se proces na taj način privede kraju i omogući vrlo brzo izricanje presude. Zakon o krivičnom postupku BiH tu mogućnost, odnosno praćenje suđenja putem video linka ne brani, zakljačak je koji se može pročitati u BiH medijima.
Treća mogućnost, i o njoj se ovih dana u Sarajevu naširoko razglaba jeste da se Dodik ne odazove na poziv suda, da posluša savet lekara i da na taj način rizikuje “ i to, kako je navedeno “bez sumnje”, da protiv njega bude izdat “nalog za privođenje” čemu bi se mnogi u Sarajevu, utisak je, najviše obradovali.
Što se tiče veštaka Vranića on je “pregledao dokumentaciju” zaključio da je “Dodik sposoban za suđenje” i izjavio da je operaciju u Beogradu bila uspešna, a da je Dodik “imao bilo kakve posledice, ne bio bio pušten kući” te da bi “u otpusnom pismu pisalo za bilo koju postoperativnu komplikaciju”.
Reagovao je Dodikov advokat Goran Bubić koji je rekao da je dostavljeno veštačenje “u potpunoj suprotnosti sa sadržinom otpusnog pisma Dodika, koje je potpisalo više univerzitetskih profesora, specijalista za abdominalnu hirurgiju”.
“Osim toga, u pitanju je individualni vještak u odnosu na tim ljekara. Vještak nije ni pregledao branjenika, a tim ljekara jeste. Vještačenje doktora Harisa Vranića je zato očigledno proizvoljno i kao takvo neprihvatljivo. Tim prije što je riječ o politički angažovanom ljekaru koji se bavio i bavi politikom više nego medicinskom strukom i naukom, kao svojevremeni ministar zdravlja u Kantonu Sarajevu”, naglasio je Bubić dodajući da “ovakvo postupanje po mišljenju branioca, nije ni humano, branjeniku nisu izvađeni ni konci”.
Advokat Bubić rekao je i da “ne postoji nijedan stvarni ni pravni razlog za ovaku hitnost i ubrzavanje ovog krivičnog postupka na način da se suđenju daje prednost u odnosu na zdravlje predsjednika Dodika”.
Portparol SNSD-a Radovan Kovačević rekao je da je “vještak Suda BiH Haris Vranić čovjek koji je u teškom sukobu interesa političke prirode i neko ko je ostrašćeni protivnik predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika, kojem očigledno želi sve najgore”.
“Ono što smo mi vidjeli u jednoj od objava Vranića, jeste da je napisao da je upitno da li je Dodik uopšte čovjek, a onda ga je poredio sa Hitlerom i Gebelsom, sa najvećim zločincima koje ova naša civilizacija pamti i još poručio šta treba da se uradi sa Dodikom. Rekao je, “dosta je, sa njim nema više nikakvog razgovora”, rekao je Кovačević.
Iz Udruženja hirurga Srpske saopštili su da bi veštačenje, ako je potrebno, trebalo da uradi hirurška ekipa koja je izvela operativni zahvat.
“Ovo nije vještačenje već provokacija. Haris Vranić je vaskularni hirurg, a ne digestivni”, saopšteno je iz ovog udruženja.
Boračke organizacije iz RS pozvale su ovih dana predsednika Republike Srpske da, i kada se oporavi, “više ne odlazi u sud u Sarajevu”.
Borci su apelovali i da se zabrani SIPI da hapsi na teritoriji Republike Srpske.
Ako se Milorad Dodik ne odazove pozivu na sudjenje u sredu, ovih dana to je više puta ponovljeno u Sarajevu, sledi već pomenuti “nalog za hapšenje”.
Kada je prošle godine, kada je podneta krivična prijava protiv Dodika, ovo pitanje otvoreno, izvori portala Srpskainfo iz vrha bezbednosnih agencija na nivou BiH saglasili su se da privođnje na teritoriji RS može da izvedu jedino SIPA ili MUP RS, nikako policija iz Federacije BiH.
Tih dana trajala je žestoka polemika između ministra bezbednosti BiH Nenada Nešića i ministra federalnog MUP, Rame Isaka, oko nadležnosti policijskih agencija, odnosno da li policija iz FBiH ima pravo da na teritoriji Republike Srpske hapsi njene građane i najviše političke zvaničnike. Isak je tada izneo stav da policajci iz FBiH imaju to pravo, uz uslov da o svojoj delatnosti obaveste policiju RS. Ministar bezbjednosti BiH Nenad Nešić uzvratio je da “federalna policija nema nikakvu zakonsku osnovu da djeluje na teritoriji Republike Srpske”.
Izvori Srpskainfo, tada su procenili da “ne postoji nikakva šansa da MUP FBiH može da hapsi na teritoriji Republike Srpske”.
“Hapšenje može da traži Tužilaštvo BiH, ali na teritoriji Republike Srpske taj nalog može jedino da izvrši SIPA ili MUP Republike Srpske. Niko treći. Federalna policija može da hapsi samo na svojoj teritoriji “, objašnjeno je tada.
I dok je u čitavoj BiH teško naći “proroka” koja bi znao da kaže šta bi se u državi dogodilo kada bi neka usijana glava naredila ili pokušala hapšenje Dodika, odgovor na drugo pitanje – čemu tolika brzina u ovom postupku, pa se ročišta zakazuju navrat – nanos, na nekoliko dana ili nedelja, manje više dobro znaju, u Sarajevu posebno, ali i u Banjaluci.
Portparol SNSD-a Radovan Kovačević izjavio je da se” kompletan proces protiv predsjednika Srpske i vršioca dužnosti direktora “Službenog glasnika” Miloša Lukića vodi po direktivi”, da je “sve dirigovano” i da je “ovo jedan od najbržih procesa”.
Dodao je da predsjednika biraju građani Srpske i da su oni jedini koji mogu da biraju i smjenjuju predsjednika Srpske.
“Ukoliko se odazove (Dodik), onda će proces biti gotovo priveden kraju i ubrzo izrečena prvostepena presuda koja nikako neće biti povoljna po Dodika. Tako bi mogao biti potpuno urušen Dodikov “cilj svih ciljeva”, a to je da prvostepena presuda protiv njega ne bude donesena prije 20. januara kada dužnost predsjednika SAD-a preuzima Donald Trump. Potpuno je nemoguće dokučiti čemu se Dodik nada nakon što Trump preuzme poziciju predsjednika SAD-a, ali je očito da polaže mnogo na taj događaj”, stoji u analizi Slobodana Vaskovića, koju ovih dana prenose sarajevski mediji.
Sam Dodik ovih dana je izjavio da “Srpska za vreme mandata novoizabranog predsednika SAD Donalda Trampa mora trajno da reši svoje pitanje, a to znači dvije stvari – vratiti se na izvorni Dejton ili miran razlaz u BiH”.
Dodik je rekao da Bošnjaci, “uprkos porazu demokrata na američkim izborima, neće odustati od unitarizacije BiH i satanizacije Srba”.
Predsednik RS Milorad Dodik i direktor Službenog lista RS Miloš Lukić optuženi su da su “od 1. do 9. jula 2023. u Banjaluci, svesni i znajući da je visoki predstavnik Krisijan Šmit doneo odluku kojom se sprečava stupanje na snagu Zakona o neprimjenjivanju odluka Ustavnog suda BiH od 1. jula iste godine, kao i odluku kojom se sprečava stupanje na snagu Zakona o izmjeni Zakona o objavljivanju zakona i drugih propisa RS-a, preduzimali radnje s ciljem nastavka zakonodavnog postupka, ne primjenjujući i ne provodeći odluke visokog predstavnika”.
