Srpska pravoslavna crkva slavi Svetog Jovana Krstitelja, koji je jedan od najpoštovanijih svetitelja u hrišćanskom svetu.
Dan Svetog Jovana, poznat kao Jovanjdan, obeležava se 20. januara, dan nakon Bogojavljenja, kada je odigrana Jovanova glavna uloga u životu – krštenje Isusa Hrista na reci Jordan.
Jovanov otac, judejski sveštenik Zaharija, bio je iz plemena Arona. Prema hrišćanskom predanju, Jovan je rođen pola godine pre Isusa Hrista. Njegovi roditelji, Zaharija i Jelisaveta, dugo nisu mogli imati dece, a kada im se rodio sin, zavladala je velika radost. Svoje detinjstvo i ranu mladost Jovan je proveo u pobožnom domu svojih roditelja.
Jovan Krstitelj je poznat po vršenju obrednih kupanja na reci Jordan. Jako je poštovan u hrišćanskom svetu, a jedna od najvećih hrišćanskih bazilika, ona u Damasku, je posvećena njemu. Hrišćani proslavljaju praznike posvećene Svetom Jovanu nekoliko puta godišnje. Smatra se zaštitnikom pevača, muzičara, krojača, kožara, krznara, vunara, remenara, gostioničara, nožara, brusača, zatvorenika, osuđenih na smrt, uzgajivača ptica, obolelih od epilepsije, sveštenika, Malte, Jordana i mnogih gradova širom sveta.
Crkva je od starine posvetila dan nakon Bogojavljenja spomenu Svetog Jovana zbog njegove uloge na Bogojavljenje. Bio je poznat po moralnoj čistoti i mogao je rukom pokazati svetu onoga koga je prorokovao.
Za ruku Svetog Jovana priča se da je svake godine na njegov dan arhijerej iznosio pred narod. Ponekad se ta ruka javljala raširena, a ponekad zgrčena. U prvom slučaju označavala je rodnu i obilnu godinu, a u drugom nerodnu i gladnu.
Običaji i verovanja
Naši preci su verovali da se na dan Svetog Jovana dešavaju razna čuda uz njegovu pomoć. Na Jovanjdan, vernici izbegavaju korišćenje noža u znak sećanja na Jovanovo stradanje. Deci se ne daje ništa crvene boje, poput jabuke ili soka, jer ta boja simbolizuje nevino prolivenu svetiteljevu krv.
U narodu postoji običaj da se ljudi na Svetog Jovana bratime i kume, jer se Jovan smatra uzorom karaktera i poštenja. Pravoslavni vernici često daju ime Jovan deci. Pravoslavci slave i krsnu slavu Svetog Jovana.
Sveti Jovan je jedna od najpopularnijih slava u Srbiji – po broju svečara, nalazi se na četvrtom mestu.
